Pęknięcie poprzeczne (102) — wygląd, przyczyny, zapobieganie i kryteria ISO 5817
Pęknięcie zorientowane w poprzek osi spoiny. Występuje w spoinie, w SWC lub przechodzi z jednej strefy do drugiej. Najczęściej jest to pęknięcie zimne, wywołane wodorem i naprężeniami skurczowymi działającymi wzdłuż spoiny.
Ilustracja poglądowa generowana komputerowo — nie zastępuje wzorców ani zdjęć z badań.
| Numer wg PN-EN ISO 6520-1 | 102 — grupa 1 (pęknięcia) |
|---|---|
| Nazwa angielska | transverse crack |
| Typowe metody | wszystkie metody; szczególnie stale o podwyższonej wytrzymałości |
| Poziomy jakości PN-EN ISO 5817 | D: niedopuszczalne · C: niedopuszczalne · B: niedopuszczalne |
Jak wygląda w badaniach
- Badanie wizualne (VT): Ciemne, poszarpane linie przecinające lico w poprzek, czasem wychodzące poza linię wtopienia.
- Radiogram (RT): Krótkie ciemne linie prostopadłe do osi spoiny.
- Zgład makro: Na przekroju poprzecznym zwykle niewidoczne — wykrywa się je na zgładzie wzdłużnym.
Przyczyny
- Wodór dyfundujący (wilgoć w otulinie lub topniku, zanieczyszczenia brzegów).
- Twarda, krucha struktura spoiny lub SWC przy szybkim stygnięciu.
- Naprężenia skurczowe wzdłuż spoiny przy dużej sztywności elementu.
- Spoiwo o wytrzymałości znacznie wyższej niż wymagana (nadmierne „overmatching”).
Jak zapobiegać i co poprawić
- Niskowodorowe materiały dodatkowe i ich właściwe przechowywanie.
- Podgrzewanie wstępne i utrzymanie temperatury międzyściegowej wg WPS.
- Ograniczenie naprężeń: kolejność spawania, unikanie zbędnego utwierdzenia.
- Dobór spoiwa do wytrzymałości materiału rodzimego.
Jak wykryć
VT, MT lub PT dla pęknięć powierzchniowych. W UT pęknięcia poprzeczne wymagają skanowania z głowicą ustawioną wzdłuż osi spoiny (np. na zeszlifowanym licu albo z przesuwem pod kątem). RT wykrywa je, gdy płaszczyzna pęknięcia leży blisko kierunku wiązki.
Kryteria akceptacji wg PN-EN ISO 5817
| Poziom D | Poziom C | Poziom B |
|---|---|---|
| niedopuszczalne | niedopuszczalne | niedopuszczalne |
Pęknięcia są niedopuszczalne na każdym poziomie jakości. Jak dobiera się poziom do klasy wykonania i jak czytać tabelę — w poradniku poziomy jakości B, C, D.
SPRAWDŹ SIĘ
Co jest najbardziej prawdopodobną przyczyną?
Poprawna odpowiedź: Wodór i naprężenia skurczowe wzdłuż spoiny przy twardej strukturze. Codziennie nowa zagadka — Spoina dnia.
Powiązane niezgodności
Pęknięcie podłużne (101) · Pęknięcie w kraterze (104) · Porowatość (2012) · cały atlas wad
Pytania
Czy niezgodność 102 (pęknięcie poprzeczne) jest dopuszczalna wg PN-EN ISO 5817?
Poziom D: niedopuszczalne; poziom C: niedopuszczalne; poziom B: niedopuszczalne. Pęknięcia są niedopuszczalne na każdym poziomie jakości.
Jak wykryć niezgodność 102?
VT, MT lub PT dla pęknięć powierzchniowych. W UT pęknięcia poprzeczne wymagają skanowania z głowicą ustawioną wzdłuż osi spoiny (np. na zeszlifowanym licu albo z przesuwem pod kątem). RT wykrywa je, gdy płaszczyzna pęknięcia leży blisko kierunku wiązki.
Jak zapobiegać niezgodności 102?
Niskowodorowe materiały dodatkowe i ich właściwe przechowywanie. Podgrzewanie wstępne i utrzymanie temperatury międzyściegowej wg WPS. Ograniczenie naprężeń: kolejność spawania, unikanie zbędnego utwierdzenia.
Spawaj bez niezgodności 102
Na kursie ćwiczysz technikę, która zapobiega tej wadzie, a złącza oceniamy jak na egzaminie wg PN-EN ISO 9606-1. Kurs spawania ok. 2300 zł, zapis bez zaliczki.
Zapytaj o wycenę
Wystarczy telefon albo e-mail i dwa zdania o tym, co chcesz osiągnąć. Resztę ustalimy w rozmowie.
Specjalista ds. szkoleń
728 478 190
Inżynier ds. audytów, nadzoru i NDT
601 592 069
biuro@adweld.pl
Adweld Adam Jurek · ul. Wierzbowa 46/22, 40-169 Katowice
NIP 7681703225 · REGON 369970043