Poziomy jakości spoin wg PN-EN ISO 5817 — B, C i D w praktyce
PN-EN ISO 5817 mówi, jak duża może być niezgodność, żeby spoina została odebrana. Dla każdego rodzaju niezgodności — od podtopienia po porowatość — podaje granice na trzech poziomach jakości: B, C i D. Wyjaśniamy, jak je czytać i kto decyduje o wyborze poziomu.
Ocena spoin wg ISO 5817 jest częścią każdego naszego kursu — uczymy ją na prawdziwych złączach.
Zapisz się — bez zaliczkiCzego dotyczy norma
Norma określa poziomy jakości dla niezgodności w złączach spawanych łukowo i gazowo ze stali, niklu, tytanu i ich stopów, o grubości od 0,5 mm. Opisuje niezgodności zewnętrzne i wewnętrzne, oznaczone numerami z PN-EN ISO 6520-1. Nie obejmuje cech metalurgicznych, takich jak wielkość ziarna czy twardość.
| Poziom | Charakter | Typowe zastosowanie |
|---|---|---|
| B | najwyższy, najbardziej rygorystyczny | konstrukcje odpowiedzialne, zmęczeniowe, EXC3–EXC4 |
| C | średni | większość konstrukcji stalowych, EXC2 |
| D | umiarkowany | konstrukcje o mniejszych wymaganiach, EXC1 |
Kto wybiera poziom jakości
Poziom wskazuje projektant, norma wyrobu albo specyfikacja odbiorcy. W konstrukcjach stalowych robi to PN-EN 1090-2 poprzez klasę wykonania: EXC1 — D, EXC2 — zwykle C, EXC3 — B, EXC4 — B z wymaganiami dodatkowymi. Poziom jakości wiąże się z kolei z poziomami akceptacji badań nieniszczących (PN-EN ISO 17635) — więcej na stronie badań NDT.
Przykłady granic niezgodności
Wybrane, uproszczone przykłady dla złączy o grubości t powyżej 3 mm (h — wysokość niezgodności, b — szerokość lica):
| Niezgodność (ISO 6520-1) | Poziom D | Poziom C | Poziom B |
|---|---|---|---|
| Pęknięcie (100) | niedopuszczalne | niedopuszczalne | niedopuszczalne |
| Podtopienie ciągłe (5011) | h ≤ 0,2 t, maks. 1 mm | h ≤ 0,1 t, maks. 0,5 mm | h ≤ 0,05 t, maks. 0,5 mm |
| Nadmierny nadlew lica spoiny czołowej (502) | h ≤ 1 mm + 0,25 b, maks. 10 mm | h ≤ 1 mm + 0,15 b, maks. 7 mm | h ≤ 1 mm + 0,1 b, maks. 5 mm |
| Brak przetopu (402) | dopuszczalne krótkie niezgodności | niedopuszczalny | niedopuszczalny |
To tylko wycinek — norma zawiera kilkadziesiąt pozycji, a dla wielu z nich osobne wymagania dla spoin czołowych i pachwinowych. Do oceny produkcyjnej korzystaj z aktualnego wydania normy.
Sprawdź, jak oceniłby Cię egzaminator
W symulatorze spawania 3D każda spoina dostaje ocenę B, C albo D z listą niezgodności — to dobry sposób, żeby zobaczyć, jak prędkość i prowadzenie palnika przekładają się na poziom jakości.
Zapisz się na kurs — bez zaliczki
Wybierz termin w kalendarzu. Płatność dopiero przed rozpoczęciem kursu, termin potwierdzimy telefonicznie.
Pytania o PN-EN ISO 5817
Który poziom jakości jest najwyższy — B czy D?
Najwyższy, czyli najbardziej rygorystyczny, jest poziom B. Poziom C jest średni, a D — umiarkowany, z najszerszymi dopuszczalnymi granicami niezgodności.
Jaki poziom jakości wymaga EN 1090?
PN-EN 1090-2 przypisuje: EXC1 — poziom D, EXC2 — zwykle C, EXC3 — B, EXC4 — B z wymaganiami dodatkowymi.
Czy ISO 5817 dotyczy aluminium?
Nie. PN-EN ISO 5817 obejmuje stal, nikiel, tytan i ich stopy. Dla aluminium stosuje się PN-EN ISO 10042, a dla spawania wiązką elektronów i laserem — PN-EN ISO 13919-1.
Czy pęknięcia są dopuszczalne na poziomie D?
Nie. Pęknięcia są niedopuszczalne na wszystkich poziomach jakości.
Zapytaj o wycenę
Wystarczy telefon albo e-mail i dwa zdania o tym, co chcesz osiągnąć. Resztę ustalimy w rozmowie.
Specjalista ds. szkoleń
728 478 190
Inżynier ds. audytów, nadzoru i NDT
601 592 069
biuro@adweld.pl
Adweld Adam Jurek · ul. Wierzbowa 46/22, 40-169 Katowice
NIP 7681703225 · REGON 369970043