Badania NDT i badania makroskopowe
Sprawdzamy złącza spawane i zgrzewane metodami nieniszczącymi — VT, PT, MT, UT, RT — oraz wykonujemy badania makroskopowe przekroju złącza. Wynik otrzymujesz w formie protokołu z odniesieniem do kryteriów akceptacji.
Badania Badanie ultradźwiękowe (UT)
Kliknij element schematu
Każdy numer na rysunku ma opis — kliknij go albo wybierz z legendy.
Karta charakterystyki usługi · TL;DR Badania NDT i makroskopowe
Badania złączy spawanych i zgrzewanych z protokołem, który odnosi wynik do kryteriów akceptacji. Wycena po opisie złączy: materiał, grubość, liczba i dostęp do spoin.
| Norma odniesienia | Kod procesu | Lokalizacja | Czas realizacji | Dokument końcowy | Zakres uprawnień |
|---|---|---|---|---|---|
| Techniki: PN-EN ISO 17637, 3452-1, 17638, 17640, 17636-1/-2 · kryteria: PN-EN ISO 5817, 10042, 23277, 23278, 11666, 10675-1/-2 | VT · PT · MT · UT · RT (badania nieniszczące) | Na miejscu — hala, budowa, obiekt — albo w warunkach laboratoryjnych, zależnie od metody | Termin ustalamy przy zapytaniu — razem z zakresem i miejscem badań | Protokół badania: zakres, metoda, warunki, sprzęt, kryteria akceptacji i jednoznaczna ocena | Personel certyfikowany wg PN-EN ISO 9712; zakres własny i zlecany ustalamy przy zapytaniu |
| PN-EN ISO 17639 · kryteria wg normy kwalifikowania (np. PN-EN ISO 15614-1) i PN-EN ISO 5817 | Makro (badanie niszczące) | Na pobranej próbce — zgład szlifowany, polerowany i trawiony | Termin ustalamy przy zapytaniu — razem z zakresem i miejscem badań | Protokół ze zdjęciem zgładu i oceną | WPQR, egzaminy spawaczy, ocena zgrzewów rur z tworzyw, analiza przyczyn awarii |
Dobór metod dla spoin w metalach porządkuje PN-EN ISO 17635 — wiąże poziom jakości wg PN-EN ISO 5817 z poziomem akceptacji badań.
Sześć metod, różne cele kontroli
Badania wizualne
Ocena lica i grani, wymiarów spoiny, podtopień, nierówności, rozprysków i braków wypełnienia. Podstawa każdej dalszej kontroli — wykonywana zawsze jako pierwsza.
Badania penetracyjne
Wykrywanie nieciągłości otwartych do powierzchni, także w materiałach nieferromagnetycznych: stali nierdzewnej, aluminium, stopach miedzi.
Badania magnetyczno-proszkowe
Nieciągłości powierzchniowe i tuż pod powierzchnią w materiałach ferromagnetycznych. Szybka kontrola spoin konstrukcyjnych na hali i na budowie.
Badania ultradźwiękowe
Wady wewnętrzne: przyklejenia, braki przetopu, pęknięcia, pustki. Bez promieniowania jonizującego, możliwe do wykonania w warunkach montażowych.
Badania radiograficzne
Obraz wnętrza złącza i trwały zapis wyniku, często wymagany kontraktowo przy rurociągach, zbiornikach i konstrukcjach odpowiedzialnych.
Badania makroskopowe
Badanie niszczące na wyciętej próbce: przekrój złącza szlifuje się, poleruje i trawi, a następnie ogląda w małym powiększeniu. Pokazuje kształt i głębokość wtopienia, liczbę i układ ściegów, zasięg strefy wpływu ciepła, przyklejenia, pęcherze i pęknięcia niewidoczne z zewnątrz. Stosowane przy kwalifikowaniu technologii spawania (WPQR), egzaminach spawaczy i ocenie zgrzewów rur z tworzyw.
Jak działa badanie MT i RT
Badanie magnetyczno-proszkowe pokazuje wady przy powierzchni, radiograficzne — wnętrze złącza. Badanie ultradźwiękowe masz na górze strony.
Badania Badanie magnetyczno-proszkowe (MT)
Kliknij element schematu
Każdy numer na rysunku ma opis — kliknij go albo wybierz z legendy.
Badania Badanie radiograficzne (RT)
Kliknij element schematu
Każdy numer na rysunku ma opis — kliknij go albo wybierz z legendy.
Symulator badania ultradźwiękowego UT — znajdź wady w spoinie
Przesuń głowicę kątową po blasze w stronę spoiny. Wiązka biegnie pod kątem, odbija się od dna i wraca — gdy trafi w wadę, na ekranie A-scan wyrasta echo. Wskazanie ponad poziomem oceny (DAC −6 dB) podaje głębokość i położenie wady. W złączu ukryto trzy niezgodności.
Znalezione wady 0 / 3
Wszystkie wady znalezione. W prawdziwym złączu robimy to z protokołem wg PN-EN ISO 17640 i oceną wg PN-EN ISO 11666.
Zamów badanie UTModel uproszczony do celów pokazowych: krzywa DAC i tłumienie są umowne. Rzeczywiste badanie wymaga kalibracji na wzorcu i kwalifikowanego personelu (PN-EN ISO 9712).
Normy badań nieniszczących spoin i kryteria akceptacji
Każda metoda ma dwie normy: jedna opisuje, jak badać (technika, sprzęt, czułość), druga — kiedy wskazanie jest dopuszczalne. W protokole powinny się znaleźć obie, razem z poziomem akceptacji.
| Metoda | Technika badania | Kryteria akceptacji | Kiedy się stosuje |
|---|---|---|---|
| VT | PN-EN ISO 17637 | PN-EN ISO 5817 (stal), PN-EN ISO 10042 (aluminium) | każde złącze — zawsze jako pierwsza kontrola |
| PT | PN-EN ISO 3452-1 | PN-EN ISO 23277 | nieciągłości otwarte do powierzchni, także w stali nierdzewnej i aluminium |
| MT | PN-EN ISO 17638 | PN-EN ISO 23278 | nieciągłości powierzchniowe i tuż pod powierzchnią w stalach ferromagnetycznych |
| UT | PN-EN ISO 17640 | PN-EN ISO 11666 (charakteryzowanie wskazań: PN-EN ISO 23279) | wady wewnętrzne, grubsze ścianki, warunki montażowe |
| RT | PN-EN ISO 17636-1 (błona), PN-EN ISO 17636-2 (detektory cyfrowe) | PN-EN ISO 10675-1 (stal), PN-EN ISO 10675-2 (aluminium) | wady objętościowe, trwały zapis wyniku |
| Makro | PN-EN ISO 17639 | wg normy kwalifikowania (np. PN-EN ISO 15614-1) i PN-EN ISO 5817 | WPQR, egzaminy spawaczy, analiza przyczyn awarii |
Ogólne zasady doboru metod dla spoin w metalach podaje PN-EN ISO 17635 — wiąże poziom jakości spoiny wg PN-EN ISO 5817 z poziomem akceptacji badań. Dla poziomu jakości B przyjmuje się zwykle poziom akceptacji 2 przy UT i 1 przy RT, dla poziomu C — odpowiednio 3 i 2. W konstrukcjach stalowych zakres badań uzupełniających zależy od klasy wykonania wg PN-EN 1090-2. Badania prowadzi personel certyfikowany wg PN-EN ISO 9712 (stopnie 1–3), a wyniki ocenia osoba z co najmniej 2. stopniem.
Typowe sytuacje
Kwalifikowanie technologii spawania
Złącze próbne bada się zestawem metod wskazanych w normie — zwykle VT plus badania objętościowe i makroskopowe. Wynik jest podstawą protokołu WPQR.
Przejdź do WPS i WPQR →Egzamin spawacza
Ocena złącza egzaminacyjnego: badanie wizualne, a w zależności od zakresu również badanie objętościowe albo makroskopowe.
Przejdź do kursów →Kontrola produkcji i odbiór
Kontrola wyrywkowa albo pełna wg planu badań, wymagań odbiorcy i normy wyrobu.
Diagnostyka awarii
Ustalenie przyczyny pęknięcia lub nieszczelności — najczęściej VT, UT i badanie makroskopowe przekroju.
Co dostajesz po badaniu
Protokół badania
Zakres, metoda, warunki, użyty sprzęt, kryteria akceptacji i wynik z jednoznaczną oceną.
Dokumentacja obrazowa
Zdjęcia zgładu przy badaniu makroskopowym, radiogramy lub zapis z aparatu przy UT — w zakresie uzgodnionym w zleceniu.
Wnioski praktyczne
Jeśli badanie ujawni powtarzalny błąd, wskazujemy, co w technologii lub technice spawania go powoduje.
Kto wykonuje badania i na jakich zasadach
Zaplecze i kompetencje — sprawdzalne fakty
- Zajęcia praktyczne i egzaminy: Katowice
- Kursy i egzaminy prowadzimy w Katowicach, a dla zespołów — na terenie zakładu w całej Polsce, na sprzęcie i złączach firmy. Siedziba rejestrowa: ul. Wierzbowa 46 lok. 22, 40-169 Katowice. Telefon: 601 592 069.
- Badania NDT: VT, PT, MT, UT, RT
- Personel certyfikowany wg PN-EN ISO 9712, wyniki ocenia osoba z co najmniej 2. stopniem. Techniki wg PN-EN ISO 17637, 3452, 17638, 17640 i 17636; zakres własny i zlecany ustalamy przy zapytaniu — badania NDT.
- Badania makroskopowe zgładów
- Zgład szlifowany, polerowany i trawiony (PN-EN ISO 17639); protokół ze zdjęciem zgładu i oceną wg PN-EN ISO 5817 lub normy kwalifikowania, np. PN-EN ISO 15614-1.
- Nadzór, dokumentacja, audyty
- Inżynier ds. audytów, nadzoru i NDT: 601 592 069 — WPS (PN-EN ISO 15609-1), WPQR (PN-EN ISO 15614-1), przygotowanie do ISO 3834 i ZKP EN 1090 (EXC1–EXC3). Nie jesteśmy jednostką certyfikującą — certyfikat wydaje niezależna jednostka.
Więcej o ośrodku i obszarze działania: O nas.
Pytania o badania
Czym różni się badanie makroskopowe od badań nieniszczących?
Badanie makroskopowe jest badaniem niszczącym — wymaga wycięcia próbki ze złącza, wykonania zgładu i wytrawienia go. W zamian pokazuje rzeczywisty przekrój spoiny, którego żadna metoda nieniszcząca nie odwzoruje tak wprost.
Co widać na zgładzie makroskopowym?
Kształt i głębokość wtopienia, układ i liczbę ściegów, zasięg strefy wpływu ciepła oraz niezgodności wewnętrzne: przyklejenia, brak przetopu, pęcherze, pęknięcia i wtrącenia.
Kiedy wymagane jest badanie makroskopowe?
Najczęściej przy kwalifikowaniu technologii spawania (WPQR), przy egzaminach spawaczy w określonych zakresach oraz przy ocenie złączy pachwinowych i zgrzewów rur z tworzyw.
Którą metodę NDT wybrać?
Zależy od tego, czego szukamy i z jakiego materiału jest element. Wady powierzchniowe: VT, PT lub MT. Wady wewnętrzne: UT lub RT. Rzeczywisty przekrój złącza: badanie makroskopowe. Dobór potwierdzamy z normą wyrobu i wymaganiami odbiorcy.
Czy badania można wykonać u nas w zakładzie?
Część metod wykonuje się na miejscu, część wymaga pobrania próbki albo warunków laboratoryjnych. Zakres i miejsce ustalamy przy zapytaniu.
Badania spoin i kontrola jakości złączy spawanych — zakres usług NDT
Wykonujemy badania nieniszczące spoin: badania wizualne VT wg PN-EN ISO 17637, badania penetracyjne PT (penetranty barwne i fluorescencyjne), badania magnetyczno-proszkowe MT, badania ultradźwiękowe UT złączy doczołowych i teowych oraz badania radiograficzne RT. Uzupełnieniem są badania makroskopowe zgładów — obowiązkowe przy egzaminach spawaczy i kwalifikowaniu technologii WPQR.
Wyniki oceniamy według kryteriów akceptacji (m.in. PN-EN ISO 5817, PN-EN ISO 23277, 23278, 11666, 10675) i dokumentujemy protokołem z badań. Badania NDT wykonujemy dla konstrukcji stalowych EN 1090, zbiorników, rurociągów, maszyn i do odbiorów technicznych.
Badania spoin realizujemy w Katowicach i na obiektach: Katowice, Chorzów, Sosnowiec, Gliwice, Zabrze, Bytom, Ruda Śląska, Tychy, Mysłowice, Siemianowice Śląskie, Dąbrowa Górnicza, Jaworzno, Będzin, Czeladź, Piekary Śląskie, Mikołów, Rybnik, Jastrzębie-Zdrój, Bielsko-Biała, Częstochowa, Kraków, Oświęcim, Chrzanów, Olkusz, Opole i cała Polska.
Które badanie NDT wybrać dla spoiny czołowej?
Zwykle VT jako podstawa, a dla wykrycia niezgodności wewnętrznych UT lub RT. Wybór wynika z grubości, materiału, klasy wykonania i wymagań odbiorcy.
Zapytaj o wycenę
Wystarczy telefon albo e-mail i dwa zdania o tym, co chcesz osiągnąć. Resztę ustalimy w rozmowie.
Inżynier ds. audytów, nadzoru i NDT
601 592 069
biuro(małpa)adweld.pl
Adweld Adam Jurek · ul. Wierzbowa 46 lok. 22, 40-169 Katowice
NIP 7681703225 · REGON 369970043